Hoe ziet de toekomst van werk eruit?

Bouw Idee Café | 9 november 2021

De bouw is mensenwerk. Werving, flexibilisering, instroom, (bij-)scholing en pensioen zijn onderwerpen waar haast elke ondernemer mee worstelt. Waar liggen de kansen voor grote en kleinere bouwbedrijven? Hoe ziet de arbeidsmarkt van morgen eruit? Arjan Walinga zorgde in het Bouw Idee Café van 9 november voor handvatten in een gesprek met Cassandra Vugts (SPARK Makers Zone), Maarten de Jong (Gevelconcept), Suzanne den Dulk (Espeq Bouwopleidingen) en Marten Cornel (Bouwbedrijf Cornel).

Kansen door industrialisatie

Industrialisatie en robotisering bieden die kansen. Werken in de bouw wordt daarmee fysiek minder belastend. Het nieuwe bouwen vraag om méér slimme programmeurs, en méér montagepersoneel. Zijn vakmensen dan nog wel nodig? Jawel. In onderhoud en renovatie met name. Maar herhalingshandelingen als metselen en stuccen kunnen steeds meer door machines worden uitgevoerd, in de fabriek. 

Wat wordt jouw koers?

Die industrialisatie verandert de markt compleet. Grote bedrijven verdienen nu óók aan projecten van 50 nieuwbouwwoningen. Maar waar sta jij als MKB-bedrijf dan? Voorlopig kun je nog aan de slag met renovatie. Maar uiteindelijk blijft er alleen een kleine markt met architectonische bouw en hele complexe projecten over. Om waardevol en winstgevend te blijven, Moet je dus wel mee in die industrialisatie. Of toch niet?

img-1741

Praktijk aan het woord in het Bouw Idee Café

Het eerste Bouw Idee Café van 2021 ging over de toekomst van werk. Het is geen geheim dat de bouw ontzettend veel handjes te kort komt. Het materiaal wordt steeds duurder en automatisering gaat een steeds belangrijkere rol spelen. Wat blijft er nog over van de bouw zoals we het kennen?

Bij Arjan Walinga aan tafel zitten Cassandra Vugts (SPARK Makers Zone), Maarten de Jong (Gevelconcept), Suzanne den Dulk (Espeq Bouwopleidingen) en Marten Cornel (Bouwbedrijf Cornel). Vanuit vier totaal verschillende invalshoeken geven zij het antwoord op de belangrijke vraag: Zijn er nog vakmensen nodig in de bouw van de toekomst?

Robots in plaats van bouwvakkers?

De bouw van morgen wordt circulair en smart, er komt een grote mate van robotisering en automatisering en zeker in de nieuwbouw zal weinig bouwvakkers nodig hebben. Maar ondanks dat, zal echt ambacht altijd nodig zijn. Denk aan het onderhoud van de 8 miljoen huizen en tal aan monumenten in ons land.

Anders opleiden

Het probleem waar we nu tegenaan lopen begint echter al op jonge leeftijd. Er is geen LTS meer, veel basisschoolleerlingen hebben nog nooit een hamer of zaag vastgehouden. Suzanne den Dulk is Algemeen directeur van ESPEQ Bouwopleidingen en Voorzitter van de Vakgroep Opleidingsbedrijven Bouwend Nederland. Zij stelt: ‘65% van de kinderen die nu op de basisschool zitten, hebben later beroepen die nu nog niet bestaan.’ Dan is natuurlijk de vraag hoe je leerlingen daarop voorbereidt. In de uitzending vertelt Den Dulk op welke creatieve manier Espeq daarop een antwoord geeft.

Toegevoegde waarde van vakwerk

Maar als bedrijf moet je je mensen ook bij je houden. Zorgen voor een hechte band, waardoor de uitstroom wordt verlaagd. En vaklieden sociale vaardigheden bijbrengen, soft skills, met een mooi Engels woord. ‘Het is en blijft een peoples business’, zegt Marten Cornel, van Bouwbedrijf Cornel, dat sinds 1918 focust op vakwerk. Maar dat is niet per se hetzelfde als alles met de hand op de bouwlocatie doen, benadrukt de bouwer uit Joure.   

Blijven ontwikkelen

Innovatie is een gegeven. Cassandra Vugts biedt daar bij SPARK Makers Zone de ruimte voor. Het belang van elkaar ontmoeten en aan de slag gaan heeft hier zijn plek gevonden. ‘De bouw blijft veranderen en het is aan ons om daarin mee te gaan. Laatst sprak ik met een lasser; 30 jaar werkzaam bij hetzelfde lasbedrijf. Toen hij begon waren er 800 mensen in dienst, nu nog 100. Is die meneer nog steeds aan het lassen? Nee, maar hij is nu de programmeur van de lasrobot. Dat is in mijn ogen hét voorbeeld van blijven ontwikkelen.’

Samenwerking techniek en vaklieden

‘Hoe het is ontworpen, is niet altijd hoe het is gemaakt’, zegt Maarten de Jong van Gevelconcepts. Alle tafelgasten kunnen zich daarin vinden. ‘Exact om die reden is er altijd plek voor vakmensen. Je kunt van tevoren niet alle problemen tackelen door ze alleen door de computer te laten scannen. Projecten hebben ervaring nodig, inzicht in wat er kan en moet gebeuren. Denk ook aan het duurzaamheidsvraagstuk. Alleen samen komen we daaruit.’

Eindconclusie van het verhaal? Uiteraard komt er steeds meer innovatie op het gebied van industrialisatie en robotisering, maar vakmensen? Die hebben we altijd nodig!

nu-bouwen-aan-morgen

Toekomstverkenning Nu Bouwen aan Morgen

De bouw is mensenwerk, dus wanneer het op het aspect ‘menselijk kapitaal’ aankomt, fungeert de sector niet alleen als spreekwoordelijke kanarie in de kolenmijn voor bredere maatschappelijke ontwikkelingen. Veranderingen in hoe de samenleving over werk denkt, worden op hun beurt ook extra hard gevoeld in de bouw- en infrasector. Zijn deze processen nog omkeerbaar, of moeten we ze omarmen als kansen?

Bekijk de scenario's
voorblad

DE BOUW MAAKT HET met buitenlandse arbeidskrachten

Uit recent onderzoek van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) blijkt dat er 8.000 extra buitenlandse arbeidskrachten nodig zijn om aan de maatschappelijke bouwopgaven te voldoen. Maar waar moet je op letten bij de inhuur van buitenlandse arbeidskrachten? En hoe zit het met wet- en regelgeving? Om leden te helpen, heeft Bouwend Nederland de brochure 'DE BOUW MAAKT HET met buitenlandse arbeidskrachten' uitgebracht.

Download de brochure
© Koninklijke Bouwend Nederland