Ruimtelijke spreiding van functies

Bouw Idee Café | 7 december 2021

Ongeveer 8% van Nederland is bebouwd. Toch hebben we een ruimteprobleem. Hoe zit dat precies? En hoe lossen we dat op? Want niemand wil een woonwijk in zijn achtertuin, zo lijkt het, maar het woningtekort moet worden oplost. Waar liggen er nog kansen? In het Bouw Idee Café | Nu Bouwen aan Morgen gingen we op zoek naar ruimte voor ondernemers.

De video hierboven is een compilatie van de uitzending. Wil je liever de gehele uitzending bekijken? Klik dan hier voor die video.

Aan tafel bij gastheer Arjen Walinga in deze uitzending: Ernest van der Meijde (realiseert onder andere jongerenhuisvesting in de Spoorzone in Gouda via zijn bedrijf 1828), Sanne van Manen (Associate | Architect bij MVRDV bekend van onder ander de Jaarbeurs en de Dakencatalogus) en Avine Fokkens-Kelder (VVD gedeputeerde Provincie Fryslân en betrokken bij het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) en het Deltaplan Noord-Nederland.)

Ontwerpen, besturen en ontwikkelen

De tafelgasten specialiseren zich ieder op hun eigen gebied. Ernest van der Meijde focust zich op het vinden van geschikte plekken om woningen voor jongeren tussen de leeftijd van 18 en 28 te creëren. Studio’s met gedeelde faciliteiten die functioneren als sociale ruimte. Vooral in de spoorzones ziet hij nog veel kansen.

Sanne van Manen ziet grote mogelijkheden in het aanpassen van een deel van de Jaarbeurs in Utrecht tot woningen. Vooral de ruimtes die nu worden gebruikt voor de logistiek, kunnen beter worden ingezet. Door innovaties op logistiek gebied, kan er minder ruimte voor worden gebruikt. De gigantische ruimte aan parkeerplekken en doorgangswegen voor vrachtwagens kunnen op die manier een ander doel dienen.

Avine Fokkens-Kelder zet zich in voor de aanleg van de Lelylijn, de verbinding tussen de Randstad en het Noorden – en op termijn Duitsland. In bijvoorbeeld Friesland is nog veel ruimte voor woningen, alleen de reis er naartoe is nog een obstakel voor mensen die in of richting de Randstad werken. Door een treinverbinding wordt de drempel verlaagd en de economische kansen voor Friezen vergroot.

Jongeren zitten klem

Ernest van der Meijde heeft vooral het creëren van woningen voor jongeren voor ogen. ‘Jongeren zitten klem. Er zijn onmogelijke wachttijden en prijzen.” Samen met investeerders is daarom het concept van 1828 ontwikkeld, om voor jongeren tussen de 18 en 28 jaar een ruimte te bieden om te wonen. “Het zijn kleine woningen met gedeelde voorzieningen, want we merken dat jongeren nog niet zo veel ruimte nodig hebben. Maar 1828 kan het niet alleen: “Voor het oplossen van de woningnood is hulp nodig vanuit de Rijksoverheid. We hebben het heel complex gemaakt qua wetgeving. Er liggen genoeg oplossingen klaar, die niet kunnen worden uitgevoerd. In de vorige crisis is er een crisisherstelwet gecreëerd, die heeft geholpen om processen te versnellen. Dat moet nu weer kunnen.”

‘Elk dak wel een vlak om op te bouwen’

Steden moeten leefbaar blijven, daar zijn we het allemaal over eens. Maar de woningnood is een echt probleem. Binnen nu en 9 jaar moeten er zo’n miljoen woningen bij, is het bekende adagium. En wat Sanne van Manen betreft, kunnen er daarvan een flink aantal het dak op.  In de ‘Rooftop Catalogue’ staan honderden vierkante kilometers aan platte daken die onbenut zijn. Dat biedt mogelijkheden tot het aanleggen van meer groen, buurtfaciliteiten, toeristenattracties of extra woningbouw. ‘Voordat we overal maar gaan bouwen, moeten we eerst bekijken wat de oplossingen zijn rondom de gebouwen die we nu al hebben’, stelt ze. ‘Om deze crisis op te lossen heb je verschillende oplossingen nodig. Alleen door uit diverse invalshoeken te kijken naar het probleem, vinden we de oplossing om woningen te creëren waar we over 40 jaar nog steeds plezier van hebben.’

Het Noorden is het centrum

‘De Lelylijn verbindt niet alleen twee landsdelen, maar biedt ook de mogelijkheid om landen te verbinden’, vertelt Avine Fokkens–Kelder. De Lelylijn moet de reistijd naar het Noorden gaan verkorten, maar kan ook worden doorgetrokken naar Hamburg of Bremen. ‘Er wordt nu gekeken naar het oplossen van de woningnood in de steden in de Randstad, maar Friesland heeft ook 11 prachtige steden te bieden. Daar kunnen nog veel woningen worden gebouwd, waarmee we een deel van het woningvraagstuk kunnen oplossen. Maar om de Lelylijn uit te voeren is er echt een landelijke visie nodig. Bij voorkeur een Minister van Wonen die hier een besluit over kan nemen.’

Zowel in de stad als in de provincie is dus ruimte te vinden voor wie het wil zien. Maar om die te benutten op een manier waar we over 40 jaar nog tevreden mee zijn, is naast vereenvoudiging ook visie nodig.

websitebanner-nbam-oost-bouwmiddelgroot-002

Toekomstverkenning Nu Bouwen aan Morgen

We wonen samen in een klein land, maar dat wil niet zeggen dat onze ambities omtrent leefbaarheid en functionaliteit van de omgeving niet torenhoog zijn. In het Nederland van de toekomst moeten we wonen, werken èn recreëren op een optimale manier organiseren in alle regio’s. Maar hoe gaan we dat in de praktijk aanpakken?

Bekijk de toekomstscenario's
© Koninklijke Bouwend Nederland